به گزارش پترو پرس ، جام جهانی ۲۰۲۶ هنوز از نظر مالی به ایستگاه پایانی نرسیده، اما آمارهای منتشرشده نشان می‌دهد فیفا توانسته از پیش‌بینی‌های اولیه خود نیز فراتر برود. بر اساس گزارش‌های منتشرشده، درآمد این نهاد از جام جهانی مشترک آمریکا، کانادا و مکزیک به حدود ۱۵ میلیارد دلار رسیده است؛ رقمی که ابعاد اقتصادی این رقابت‌ها را بیش از هر دوره دیگری برجسته می‌کند.
برآوردها نشان می‌دهد حدود پنج میلیارد دلار از این درآمد، معادل یک‌سوم کل درآمد پیش‌بینی‌شده، از محل فروش بلیت و خدمات پذیرایی ویژه در ورزشگاه‌ها تأمین شده است. این رقم در مقایسه با جام جهانی ۲۰۲۲ قطر افزایش چشمگیری دارد؛ چراکه درآمد فیفا از فروش بلیت و خدمات پذیرایی در آن دوره حدود ۹۲۹ میلیون دلار بود.
طبق گزارش روزنامه گاردین، با وجود افزایش تعداد مسابقات جام جهانی ۲۰۲۶ به میزان ۴۰ بازی، رشد درآمدها تنها ناشی از افزایش تعداد دیدارها نیست. متوسط درآمد هر مسابقه نیز از حدود ۱۴.۵ میلیون دلار در جام جهانی قطر به نزدیک ۴۸ میلیون دلار در دوره جدید رسیده است.
این ارقام نشان می‌دهد جانی اینفانتینو، رئیس فیفا، دست‌کم در زمینه توسعه منابع مالی و تجاری این نهاد توانسته به اهداف بزرگی دست پیدا کند؛ موضوعی که در معادلات مدیریتی فوتبال جهان اهمیت فراوانی دارد.
وقتی درآمد بر انتقادها غلبه می‌کند
در کنار موفقیت‌های مالی، تصمیمات فیفا برای برگزاری جام جهانی ۲۰۲۶ با انتقادهایی نیز همراه بوده است. وقفه‌های اجباری برای نوشیدن آب، تغییر مقررات مربوط به تعلیق کارت‌های قرمز و افزایش زمان استراحت بین دو نیمه به ۲۷ دقیقه، از جمله تصمیماتی هستند که بحث‌های زیادی به وجود آورده‌اند.
با این حال، آنچه در ارزیابی عملکرد اینفانتینو اهمیت بیشتری پیدا کرده، توانایی فیفا در افزایش درآمدهای تجاری است. این نهاد با اجرای سیاست قیمت‌گذاری شناور برای بلیت‌ها، حتی در بخش‌هایی مانند هزینه پارکینگ، توانسته درآمد بیشتری کسب کند؛ هرچند این سیاست‌ها باعث شده دسترسی بخشی از هواداران عادی به مسابقات دشوارتر شود.
فیفا همچنین تلاش کرده است بر بازار فروش مجدد بلیت‌ها نظارت بیشتری داشته باشد و از معاملات ثانویه نیز سهم مالی دریافت کند. مجموعه این سیاست‌ها نشان می‌دهد که مدل اقتصادی جام جهانی بیش از گذشته بر حداکثرسازی درآمدهای تجاری متمرکز شده است.
رابطه با ترامپ؛ هزینه‌ای که فیفا پذیرفت
یکی دیگر از موضوعات بحث‌برانگیز دوران مدیریت اینفانتینو، نزدیکی او به دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، بوده است. این ارتباط در شرایطی ادامه پیدا کرده که سیاست‌های دولت آمریکا در حوزه مهاجرت و محدودیت‌های ورود اتباع برخی کشورها با انتقادهایی مواجه شده است.
برگزاری جام جهانی در خاک آمریکا، فیفا را در موقعیتی قرار داده که باید میان ملاحظات سیاسی و اقتصادی تعادل برقرار کند. رفتار دولت آمریکا با برخی تیم‌ها و هواداران، از جمله حواشی مربوط به تیم ملی ایران، نگرانی‌ها درباره شرایط حضور تماشاگران و خبرنگاران خارجی و همچنین احتمال حضور مأموران اداره مهاجرت و گمرک آمریکا (ICE) در اطراف ورزشگاه‌ها، از جمله موضوعات مورد انتقاد بوده است.
گزارش منتشرشده در این زمینه، رویکرد فیفا را نوعی پذیرش هزینه‌های اعتباری برای حفظ منافع اقتصادی توصیف می‌کند. به این معنا که با وجود انتقادهای مطرح‌شده درباره شرایط میزبانی و ارتباطات سیاسی، جریان درآمدی جام جهانی همچنان در اولویت قرار گرفته است.
البته پیامدهای احتمالی این تصمیمات ممکن است در آینده نیز ادامه پیدا کند و بررسی‌های حقوقی و نهادی بیشتری را به دنبال داشته باشد، اما از منظر مالی، درآمدهای پیش‌بینی‌شده نشان می‌دهد که جام جهانی همچنان یک منبع اقتصادی بسیار قدرتمند برای فیفاست.
جام جهانی؛ رویدادی که اشتباهات را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد
یکی از مهم‌ترین واقعیت‌های فوتبال مدرن، جایگاه ویژه جام جهانی در اقتصاد و ساختار قدرت این ورزش است. این رقابت‌ها به اندازه‌ای گسترده و درآمدزا هستند که حتی حواشی مدیریتی و انتقادهای مربوط به نحوه برگزاری نیز لزوماً تأثیر مستقیمی بر موفقیت تجاری آن نمی‌گذارند.
اینفانتینو نیز در سال‌های اخیر بر توسعه اقتصادی فوتبال و افزایش منابع درآمدی فیفا تمرکز داشته است. از نگاه منتقدان، همین موضوع باعث شده است که موفقیت مالی به معیار اصلی ارزیابی عملکرد مدیریتی تبدیل شود و مسائلی مانند دسترسی هواداران، شفافیت تصمیمات و ملاحظات اخلاقی در اولویت پایین‌تری قرار بگیرند.
در چنین شرایطی، حتی جنجال‌های مربوط به تلاش برای واگذاری بخشی از حقوق تجاری جام جهانی به شرکت‌های سرمایه‌گذاری خصوصی نیز نتوانسته است تأثیر تعیین‌کننده‌ای بر موقعیت مدیریتی اینفانتینو داشته باشد. این طرح با انتقادهایی در فوتبال جهان مواجه شد، اما قدرت اقتصادی حاصل از جام جهانی همچنان یکی از مهم‌ترین پشتوانه‌های رئیس فیفاست.
۶.۸ میلیون تماشاگر و قدرت رأی ۲۱۱ فدراسیون
یکی دیگر از عوامل مهم در تقویت جایگاه اینفانتینو، افزایش تعداد تماشاگران جام جهانی ۲۰۲۶ است. فیفا به نشریه اتلتیک اعلام کرده که شمار تماشاگران این رقابت‌ها به ۶.۸ میلیون نفر رسیده است؛ آماری که رکورد قبلی کمتر از ۳.۶ میلیون تماشاگر در جام جهانی ۱۹۹۴ آمریکا را پشت سر می‌گذارد.
افزایش تعداد تماشاگران تنها به معنای رشد درآمد فروش بلیت نیست، بلکه می‌تواند در روابط مالی فیفا با فدراسیون‌های عضو نیز تأثیرگذار باشد. درآمدهای بیشتر، ظرفیت این نهاد برای افزایش پرداخت‌ها و حمایت مالی از ۲۱۱ فدراسیون عضو را تقویت می‌کند.
این موضوع از نظر مدیریتی اهمیت ویژه‌ای دارد؛ چراکه فدراسیون‌های عضو در انتخابات ریاست فیفا حق رأی دارند. بنابراین، توزیع منابع مالی و حمایت از اعضا می‌تواند بخشی از معادلات سیاسی و مدیریتی این نهاد را شکل دهد.
به همین دلیل، منتقدان معتقدند تا زمانی که منابع مالی فیفا در سطح بالایی قرار داشته باشد و فدراسیون‌های عضو از منافع اقتصادی این ساختار بهره‌مند شوند، ایجاد تغییرات اساسی در شیوه اداره این سازمان با دشواری‌های زیادی روبه‌رو خواهد بود.
اینفانتینو و انتخابات پیش‌رو؛ قدرتی که از درآمد می‌آید
اینفانتینو در ماه مارس انتخابات ریاست فیفا را پیش‌رو دارد و در حالی وارد این مقطع می‌شود که انتقادها درباره برخی تصمیمات مدیریتی و تجاری او همچنان ادامه دارد. با این وجود، حمایت بخشی از اعضا و فدراسیون‌های وابسته به فیفا، در کنار عملکرد مالی این نهاد، از عوامل مهم در معادلات پیش‌روی او به شمار می‌روند.
در واقع، ساختار مالی فیفا به گونه‌ای است که درآمدهای حاصل از مسابقات بزرگ، علاوه بر تأمین هزینه‌های اجرایی، امکان توزیع منابع میان فدراسیون‌های عضو را نیز فراهم می‌کند. همین وابستگی اقتصادی می‌تواند بر روابط قدرت در این سازمان اثر بگذارد.
البته موفقیت تجاری به‌تنهایی پاسخگوی تمام انتقادها درباره شفافیت، حکمرانی و مسئولیت اجتماعی فیفا نیست. با این حال، ارقام مربوط به جام جهانی ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که اقتصاد فوتبال همچنان نقش تعیین‌کننده‌ای در ساختار مدیریتی این ورزش دارد.
وقتی پول به زبان مشترک فوتبال تبدیل می‌شود
نمونه دیگری از اهمیت قدرت اقتصادی در فوتبال مدرن را می‌توان در ماجرای کیلیان امباپه و واکنش بازار تبلیغات چین مشاهده کرد. انتشار یک میم مرتبط با این ستاره رئال مادرید و مائو تسه‌تونگ، رهبر پیشین چین، واکنش‌هایی به دنبال داشت و طبق گزارش منتشرشده، چند قرارداد تبلیغاتی امباپه در بازار چین تحت تأثیر این اتفاق قرار گرفت.
این بازیکن پس از بروز حواشی، برای عذرخواهی اقدام کرد؛ واکنشی که بار دیگر حساسیت قراردادهای تجاری و وابستگی ستاره‌های فوتبال به بازارهای بزرگ اقتصادی را نشان داد.
از این منظر، ماجرای امباپه و تحولات مالی فیفا دو نمونه متفاوت از یک واقعیت مشترک هستند: فوتبال امروز تنها در زمین مسابقه و بر اساس نتایج ورزشی تعریف نمی‌شود. قراردادهای تجاری، بازارهای بین‌المللی، حق پخش، فروش بلیت و منابع مالی، بخش مهمی از تصمیمات و روابط قدرت در این ورزش را شکل می‌دهند.
جام جهانی ۲۰۲۶ نیز با درآمد پیش‌بینی‌شده ۱۵ میلیارد دلاری، این واقعیت را بیش از گذشته آشکار کرده است. برای اینفانتینو، این موفقیت مالی یک دستاورد بزرگ مدیریتی محسوب می‌شود؛ اما برای منتقدان، پرسش اصلی همچنان پابرجاست: آیا رشد درآمدها باید معیار اصلی موفقیت فیفا باشد یا اداره فوتبال جهان به پاسخگویی، شفافیت و توجه بیشتر به منافع هواداران نیز نیاز دارد؟
